خواندن کد رنگ مقاومت یکی از نخستین مهارت‌های الکترونیک است. نوارهای رنگی روی مقاومت مقدار اهم، ضریب و تلرانس را مشخص می‌کنند. با روش زیر می‌توانید مقدار مقاومت‌های ۴، ۵ و ۶ نواری را بدون ابزار محاسبه کنید.

جدول و آموزش کد رنگ مقاومت
نوارهای رنگی مقدار و تلرانس مقاومت را مشخص می‌کنند

جدول کد رنگ مقاومت

رنگعددضریبتلرانس متداول
سیاه0×1
قهوه‌ای1×10±1%
قرمز2×100±2%
نارنجی3×1k
زرد4×10k
سبز5×100k±0.5%
آبی6×1M±0.25%
بنفش7×10M±0.1%
خاکستری8×100M±0.05%
سفید9×1G
طلایی×0.1±5%
نقره‌ای×0.01±10%

مقاومت ۴ نواری چگونه خوانده می‌شود؟

دو نوار اول عدد، نوار سوم ضریب و نوار چهارم تلرانس است. مثال: قرمز، بنفش، سیاه، طلایی برابر 27×1 یا 27 اهم با تلرانس 5 درصد است. نمونه آماده آن مقاومت 27 اهم 1/4 وات است.

روش خواندن مقاومت ۵ نواری

در مقاومت پنج نواری، سه نوار اول عدد، نوار چهارم ضریب و نوار پنجم تلرانس است. این مدل معمولاً برای مقاومت‌های دقیق 1 درصد استفاده می‌شود. برای مثال مقدار 2.7 اهم در محصولات دقیق با نشانه 2R7 نیز نوشته می‌شود؛ مانند مقاومت 2.7 اهم نظامی 1 درصد.

تشخیص جهت خواندن رنگ‌ها

نوار تلرانس معمولاً طلایی، نقره‌ای یا با فاصله بیشتر از بقیه قرار دارد و باید در سمت راست باشد. اگر رنگ‌ها فرسوده‌اند، مقدار را با مولتی متر بررسی کنید.

تفاوت اهم، کیلو اهم و مگا اهم

  • 1 کیلو اهم برابر 1000 اهم است.
  • 1 مگا اهم برابر 1000 کیلو اهم است.
  • حرف R به‌جای ممیز در مقادیر کم استفاده می‌شود.
  • حرف K و M به‌ترتیب نشان‌دهنده کیلو و مگا هستند.

برای مقایسه می‌توانید مقاومت 33 کیلو اهم، مقاومت 120 اهم و مقاومت 820 کیلو اهم را ببینید.

انتخاب توان و تلرانس مقاومت

رنگ‌ها مقدار و تلرانس را مشخص می‌کنند، اما توان با اندازه بدنه ارتباط دارد. برای LED و مدارهای سیگنال معمولاً 1/4 وات کافی است؛ در مدار قدرت باید توان تلفاتی با فرمول P=I²R یا P=V²/R محاسبه شود.

پرسش‌های متداول

مقاومت بدون نوار تلرانس چند درصد است؟

در بسیاری از مقاومت‌های قدیمی، نبود نوار تلرانس به معنی ±20 درصد است.

چرا مقدار مولتی متر کمی متفاوت است؟

تلرانس قطعه، دقت مولتی متر و اندازه‌گیری داخل مدار می‌تواند باعث اختلاف شود.