خواندن کد رنگ مقاومت یکی از نخستین مهارتهای الکترونیک است. نوارهای رنگی روی مقاومت مقدار اهم، ضریب و تلرانس را مشخص میکنند. با روش زیر میتوانید مقدار مقاومتهای ۴، ۵ و ۶ نواری را بدون ابزار محاسبه کنید.

جدول کد رنگ مقاومت
| رنگ | عدد | ضریب | تلرانس متداول |
|---|---|---|---|
| سیاه | 0 | ×1 | — |
| قهوهای | 1 | ×10 | ±1% |
| قرمز | 2 | ×100 | ±2% |
| نارنجی | 3 | ×1k | — |
| زرد | 4 | ×10k | — |
| سبز | 5 | ×100k | ±0.5% |
| آبی | 6 | ×1M | ±0.25% |
| بنفش | 7 | ×10M | ±0.1% |
| خاکستری | 8 | ×100M | ±0.05% |
| سفید | 9 | ×1G | — |
| طلایی | — | ×0.1 | ±5% |
| نقرهای | — | ×0.01 | ±10% |
مقاومت ۴ نواری چگونه خوانده میشود؟
دو نوار اول عدد، نوار سوم ضریب و نوار چهارم تلرانس است. مثال: قرمز، بنفش، سیاه، طلایی برابر 27×1 یا 27 اهم با تلرانس 5 درصد است. نمونه آماده آن مقاومت 27 اهم 1/4 وات است.
روش خواندن مقاومت ۵ نواری
در مقاومت پنج نواری، سه نوار اول عدد، نوار چهارم ضریب و نوار پنجم تلرانس است. این مدل معمولاً برای مقاومتهای دقیق 1 درصد استفاده میشود. برای مثال مقدار 2.7 اهم در محصولات دقیق با نشانه 2R7 نیز نوشته میشود؛ مانند مقاومت 2.7 اهم نظامی 1 درصد.
تشخیص جهت خواندن رنگها
نوار تلرانس معمولاً طلایی، نقرهای یا با فاصله بیشتر از بقیه قرار دارد و باید در سمت راست باشد. اگر رنگها فرسودهاند، مقدار را با مولتی متر بررسی کنید.
تفاوت اهم، کیلو اهم و مگا اهم
- 1 کیلو اهم برابر 1000 اهم است.
- 1 مگا اهم برابر 1000 کیلو اهم است.
- حرف R بهجای ممیز در مقادیر کم استفاده میشود.
- حرف K و M بهترتیب نشاندهنده کیلو و مگا هستند.
برای مقایسه میتوانید مقاومت 33 کیلو اهم، مقاومت 120 اهم و مقاومت 820 کیلو اهم را ببینید.
انتخاب توان و تلرانس مقاومت
رنگها مقدار و تلرانس را مشخص میکنند، اما توان با اندازه بدنه ارتباط دارد. برای LED و مدارهای سیگنال معمولاً 1/4 وات کافی است؛ در مدار قدرت باید توان تلفاتی با فرمول P=I²R یا P=V²/R محاسبه شود.
پرسشهای متداول
مقاومت بدون نوار تلرانس چند درصد است؟
در بسیاری از مقاومتهای قدیمی، نبود نوار تلرانس به معنی ±20 درصد است.
چرا مقدار مولتی متر کمی متفاوت است؟
تلرانس قطعه، دقت مولتی متر و اندازهگیری داخل مدار میتواند باعث اختلاف شود.
نظر بدهید